C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı yaygın olarak kullanılan bir takviyedir, ancak yapılan araştırmalar bu vitaminin hastalığı önleme konusunda beklenenin çok altında kaldığını göstermektedir. 2023’te yayımlanan meta‑analizde, 2 736 sağlıklı bireyi kapsayan 10 çalışma incelenmiş ve günde en az 1 000 miligram C vitamini alanların ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15 azalma yaşadığı tespit edilmiştir. Hafif belirtilerin süresinde ise bir fark bulunmamış, hastalık başladıktan sonra vitamin almanın belirgin bir faydası görülmemiştir. Bu sınırlı etki, günde beş gün süren şiddetli bir soğuk algınlığının süresini ortalama 12 saat kısaltabilmektedir.

C vitamininin soğuk algınlığı ile ilişkilendirilmesinde önemli bir rol oynayan iki Nobel Ödülü sahibi ABD kimyageri Linus Pauling, 1970’te yayımladığı kitabında günlük 1 000‑2 000 miligram alımını önerdi. Pauling’in bu önerisi, daha yüksek dozların hastalığı önleyebileceği varsayımına dayanıyordu. Ancak sonrasındaki araştırmalar bu iddiaları desteklememiş ve Pauling’in hesaplamalarını eleştirmiştir. 2023’teki meta‑analiz, düzenli C vitamini kullanımının yalnızca önleyici bir etkisi olduğunu ve bu etkinin küçük olduğunu ortaya koymuştur.

Yüksek dozda uzun süreli C vitamini alımı, ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi gastrointestinal rahatsızlıklara yol açabilir. Ayrıca böbrek taşı riskinin artması, aşırı demir emilimi nedeniyle kalıtsal demir birikimi hastalıkları için sorun teşkil edebilir ve bazı kanser tedavileri ile kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle, özellikle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanmadan önce doktora danışılması önerilmektedir.