Beyin sinyallerinden dijital bedene: Kelimeler ve jestler avatara taşındı
Bilim insanları, felç nedeniyle konuşma ve hareket yetisini kaybeden bireylerin tek bir beyin implantından gelen sinyallerle kelimeleri ve mimikleri dijital avatar aracılığıyla ifade etmelerini sağlayan sistem geliştirdi. Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırma, bu teknolojinin tek bir implant üzerinden hem konuşmayı hem de iletişim amaçlı vücut hareketlerini aynı anda çözümleyebilen ilk sistem olduğunu belirtti. Makine öğrenmesiyle desteklenen algoritma, baş sallama, omuz silkme, el hareketleri ve yüz mimiklerini algılayarak bunları avatar üzerinde gerçek zamanlı olarak canlandırabiliyor.
Araştırmacıların kavram kanıtlama çalışmasında iki katılımcı yer aldı; birinde 10, diğerinde ise dört farklı iletişim hareketi test edildi. Sistem, her iki katılımcının da beyin sinyallerini yüksek doğrulukla çözümleyebildiğini gösterdi. Başyazar Samantha Brosler, “Tek seferde yalnızca bir işlevi geri kazandıran beyin‑bilgisayar arayüzlerinin ötesine geçerek, farklı iletişim ve hareket biçimlerini tek bir beyin arayüzüyle yeniden sağlayabilmek istiyoruz” dedi. Brosler ayrıca, başla “evet” veya “hayır” işareti vermek, el sallamak, omuz silkmek veya başparmağı kaldırmak gibi hareketlerin konuşmaya anlam, vurgu, duygu ve bağlam ekleyebileceğini, bazı durumlarda bu hareketlerin konuşmanın tamamen yerini alabileceğini belirtti.
Geliştirilen sistem, felç, ALS ve diğer nörolojik rahatsızlıklar nedeniyle konuşma yetisini kaybeden milyonlarca kişiye yeni bir iletişim yolu sunma potansiyeline sahip. Araştırmacılar, uzun vadede serebral palsi veya otizm nedeniyle sesli iletişimde güçlük çeken kişiler için de kullanılabileceğini düşünüyor. Bu tür ‘iletişim protezleri’, Neuralink, Precision Neuroscience ve Echo Neurotechnologies gibi şirketlerin de ilgisini çekiyor. King’s College London’dan beyin dinamikleri uzmanı Richard Rosch, çalışmanın beynin konuşma ve el hareketlerinin işlendiği bölgeler arasında önemli ölçüde örtüşme gösterdiğini, bu da beynin birbirinden kesin sınırlarla ayrılmış ve yalnızca belirli görevlerde uzmanlaşmış bölgelerden oluşmadığı görüşünü desteklediğini söyledi. Bath Üniversitesi’nden araştırmacı Scott Wellington ise sistemin ciddi bir beyin ameliyatı gerektirdiğini ve her hasta için ayrı eğitim sürecinin gerekmesini vurgulayarak, geniş çapta klinik uygulamaya geçişin önünde önemli engeller olduğunu belirtti. Bu gelişmenin klinik uygulamaya geçişi için daha fazla araştırma ve yatırım gerekmektedir.
