Ankara Kalesi’nde 500 yıllık nostalji yolculuğu: Rahmi M. Koç Müzesi
Atatürk döneminden bu yana Ankara’nın sanayi ve ticaret mirasını ziyaretçilere sunan Rahmi M. Koç Müzesi, 2005 yılında açıldıktan sonra başkentin ilk sanayi müzesi unvanını elde etti. Müze, Çengelhan ve 2016’da eklenen Safranhan binalarında konumlanıyor ve 10.000’den fazla objeyi, ulaşım, endüstri, iletişim ve Ankara’nın ticari geçmişini yansıtarak sergiliyor. Aynı mekan, Vehbi Koç’un gençlik yıllarında çıraklık yaptığı dükkânı barındırmasıyla, endüstriyel mirası korurken Atatürk koleksiyonu ve nostaljik esnaf sokağı ile ziyaretçilere farklı bir deneyim sunuyor.
Çengelhan, 1522‑1523 döneminde Damat Rüstem Paşa tarafından yaptırılmış, Ankara’nın en büyük hanlarından biri olarak kervansaray, tiftik ve sof ticaret merkezi işlevi görmüştür. 2003 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden kiralanan bu yapı, 2005’de müze olarak açılış yaparken, 1511’te Hacı İbrahim bin Hacı Mehmed tarafından inşa edilen Safranhan 2012’de satın alındı. Dört yıllık restorasyonun ardından 2016’da müze koleksiyonuna katıldı; toplam sergi alanı iki katına çıkarak 42 oda ve sergi alanı oluşturdu. Safranhan, Osmanlı döneminde cezaevi ve depo olarak hizmet vermiş, Ankara’da ilk sinema gösteriminin yapıldığı yerlerden biri olma özelliğini de taşımaktadır.
Müze, 18 ayrı bölümde 10.000’den fazla objeyi sergiler. Koleksiyon, karayolu, raylı sistem, denizcilik, havacılık, tarım makineleri, tıp‑eczacılık aletleri, bilimsel enstrümanlar, iletişim araçları ve oyuncak‑bebek evleri gibi geniş bir yelpazeye sahiptir. “Atatürk ve Ankara” bölümünde, Albay Halil Nuri Yurdakul’un biriktirdiği objeler ve Atatürk’ün kalpacığı, kılıcı, yemek takımları, bayrağı ve sağlık telegramları yer alırken, Mustafa V. Koç Galerisi’nde merhum Mustafa Koç’a ait plaketler ve kişisel eşyalar sergilenmektedir. Nostaljik Esnaf Sokağı, eski Ankara esnaf dükkânlarını canlandırarak kentin ticari hafızasını yaşatırken, Hollanda Rijksmuseum’dan getirilen 18. yüzyıl “Ankara Manzarası” tablosu da müzede sergilenmeye devam etmektedir.
