Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi

Türkiye, yapay zeka alanında küresel standartların belirlenmesinde etkin rol üstlenmek ve yerli ürünlerin ihracatını kolaylaştırmak amacıyla “mekik diplomasisi”ni güçlendiriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonu ile yürütülen 2026‑2030 “Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı” çerçevesinde OECD Yapay Zeka İlkeleri, G20, BM, ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi platformlarda teknik katkı sağlanacak.

Plan, 2027 sonuna kadar en az beş ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçevesi anlaşması, üç uluslararası kurumla mutabakat ve üç hedef pazarda ürün‑model ihracatına yönelik karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği başlatmayı hedefliyor. Her işbirliğinde teknik çalışma grubu, ortak test protokolü ve veri paylaşım çerçevesi oluşturulacak; sonuçlar yıllık ilerleme raporlarıyla izlenecek. Veri paylaşımında KVKK ve uluslararası veri koruma yükümlülükleri gözetilecek; veri egemenliği, karşılıklılık, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet ilkeleri dikkate alınacak.

Türk Dilleri Büyük Dil Modeli (TDBLM) 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak. Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 ile bölgesel ortaklarla kapasite geliştirme programları yürüterek güvenilir yapay zeka çözümlerinin yayılımında köprü rolü üstlenecek. Pilot uygulamalar dil teknolojileri, kamuda yapay zeka okuryazarlığı ve tarım‑enerji alanlarında başlatılacak; başarılı modeller çok taraflı platformlara taşınacak. İstanbul, uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılıyor; Terminal İstanbul gibi platformlar bu çalışmaların buluşma zeminini oluşturacak.