Sürekli erteliyor ve hiçbir şey yapmak istemiyorsanız dikkat! – Sağlık Haberleri

Klinik psikolog Burçin Deniz, gün ışığının azalması ve havanın soğumasının insan davranışları üzerindeki etkisini açıklıyor. Kısalan günler, açık alan aktivitelerimizi ve sosyal etkileşimlerimizi sınırlayarak dış pekiştireçlerin düşmesine neden oluyor. Böylece, günlük tatmin ve başarı hissi azalarak, birey davranışsal geri çekilme yoluna gidebiliyor.

Deniz, ruminasyon mekanizmasının bu sürecin merkezinde yer aldığını belirtiyor. Mevsimsel yavaşlamanın getirdiği ilk halsizlik veya isteksizlik duygusuna karşı sürekli “Neden böyle hissediyorum?” sorularına odaklanmak, zihni çözümsüz bir döngüye sokuyor ve eylemsizliği pekiştiriyor. Yaz aylarında yüksek dış pozitif pekiştireçlerin ardından sonbaharla birlikte bu alanlar kısıtlayıcı rutinlere dönüşüyor. Artan uyku ihtiyacı, karbonhidrat ağırlıklı beslenme isteği ve sosyal izolasyon bu döngüyü güçlendiriyor.

Eğer bu süreç haftalarca süren derinleşen çökkünlük, keyif alınan aktivitelere karşı ilgisizlik ve işlevsellik kaybına yol açarsa, durum mevsimsel afetik bozukluk olarak tanımlanıyor. Burçin Deniz, motivasyonun kendi kendine gelmesini beklemeden “eylem motivasyonu oluştur” ilkesini öneriyor. İki haftadan uzun süren isteksizlik, çökkünlük ve enerji kaybı, günlük işlevselliği belirgin şekilde kısıtlıyorsa, uzman desteğine başvurulması gerektiğini vurguluyor.