Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında ve Bedfordshire’da ikamet eden bir adam, dünya çapında ilk gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle gerçekleştirilen beyin ameliyatının ardından hayatını yeniden kazandı. 18 ay önce bir yürüyüş sırasında bilincini kaybedip nöbet geçiren Hibbert, yapılan beyin taramasında hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak görme kaybına yol açabilme potansiyeline sahipti.

Ameliyat University College London Hastanesi’nde, burundan ilerletilen ince bir endoskopla kafatasının tabanına ulaştı. Tümör, damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunmuş, bu da en güvenli çıkarma noktasının belirlenmesini zorlaştırmıştı. O an, gerçek zamanlı yapay zeka sistemi devreye girdi; canlı video görüntülerini analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin olası konumlarını işaretledi. Araştırmacılar, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosunu kullanarak sistemi eğitti; böylece yapay zeka önemli anatomik yapıların tanınmasında uzmanlaştı. Cerrahlara göre, sistem cerrahların yerini almadı; tüm kontrol hastayı gerçekleştiren doktorlarda kaldı.

Ameliyat sonrası Hibbert’in görme alanında belirgin iyileşme yaşandı. Gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaşmış gibi hissettiğini ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görmesinin birkaç günde bir daha da ilerlediğini belirtti. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek enerjisinin geri geldiğini ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını ifade etti. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahlara anlık güvenli alan bilgisi sağlayarak riskli bölgeleri önlemede etkili olduğunu rapor etti.